Patrząc na niektóre dzieci przychodzi nam myśl do głowy „o mamo, ale elastyczne, gibkie dziecko”, czasami nawet nie robi na nas wrażenia jak 10-latka wygina się we wszystkie strony i niemal robi szpagat – można by pomyśleć „jakie sprawne dziecko” i niewątpliwie tak jest, ale czy są pewne granice tej „giętkości”? Czy czasami powinniśmy się martwić jak nasze dziecko wygina dłonie czy inne stawy wręcz w drugą stronę? O tym dowiesz się czytając ten artykuł. Dzisiejszy wpis poświęcony będzie gibkim dzieciom, czyli hipermobilnośći, inaczej zwanej zespołem nadmiernej ruchomości stawów. Oczywiście artykułu możesz wysłuchać w formie podcastu poniżej lub na platformach podcastowych. Spis treści Hipermobilność stawów – co to? Każdy z naszych stawów ma swój określony zakres ruchu. W przypadku hipermobilności zakresy ruchomości stawów są zwiększone. Czy samo zwiększenie ruchomości w stawach ma jakiś wpływ? Samo w sobie nie, ale konsekwencje tego już tak. Ale o tym przeczytasz trochę niżej. No dobra, ale czemu tak się dzieję i skąd się to bierze, że w hipermobilności stawy wykazują zwiększoną ruchomość? Zespół objawów charakterystyczny dla hipermobilności jest dziedziczny, czyli jeśli Twoja córka jest gibka, to Ty też taka prawdopodobnie jesteś. Ale czemu mówię córka? Dlatego, że zespół ten (obecnie hipermobilność nie jest traktowana jako choroba) w większym procencie dotyka płci żeńskiej. Hipermobilność ogólnie rzecz biorąc wynika z zaburzeń struktury tkanki łącznej – jest to jedna z podstawowych tkanek naszego orgiazmu. Zaburzenia struktury tej tkanki dotyczą zaburzeń proporcji kolagenu. Przekłada to się na wiotkość tych struktur, gdzie tkanka łączna występuje – wiotkość więzadeł, torebek stawowych, co w konsekwencji powoduje wspomnianą już zwiększoną ruchomość w stawach. Jak sprawdzić hipermobilność stawów? Do sprawdzenia czy nasze dziecko może mieć nadmierną ruchomość stawów służy odpowiednia skala – skala Beightona, która jest prosta w interpretacji. Skala Beightona polega na wykonaniu pięciu czynności, czyli pięciu testów. Wykonywane czynności są odpowiednio punktowane, a suma punktów daje konkretny wynik. No dobra do dzieła, po kolei. Intepretacja Maksymalną ilość punktów jaką możemy uzyskać po wykonaniu wszystkich czynności to 9 pkt. Kiedy możemy stwierdzić hipermobilność stawów? O nadmiernej ruchomości stawów świadczy zdobycie 4 lub więcej punktów na 9 możliwych. Myśle, że testy te są proste w wykonaniu i interpretacji, więc myśle, że każdy będzie mógł je wykonać i ocenić. Hipermobilność stawów – możliwe konsekwencje Jak pisałem w poprzednim akapicie – sama zwiększona ruchomość stawów nie jest czymś złym, ale jej konsekwencję już mogą mieć konkretne skutki. Jakie skutki? Najczęściej pojawiającym się objawem, który zgłaszają dzieciaki to bóle stawowe. Jest to też pierwszy objaw, który daje do myślenia, że coś jest nie tak. Zwykle dzieci zgłaszają, że bolą je kolana lub stawy skokowe, prawdopodobnie dlatego, że są to stawy, które przenoszą duże obciążenia podczas chodzenia czy stania. Chociaż tak naprawdę ból może dotyczyć każdego ze stawów. Dzieci mogą mówić, że bolą go oba stawy (symetryczne objawy) lub jeden staw (niesymetryczne objawy) albo nawet kilka stawów np. kolana i plecy. No właśnie plecy. Bóle pleców w przypadku hipermobilności zgłaszają głównie dzieci w wieku nastoletnim, powyżej 10 roku życia. Wówczas najczęściej stwierdza się zwiększone napięcie mięśniowe w obrębie mięśni przykręgosłupowych i nie leczenie takiego bólu może przerodzić się w ból przewlekły. Innymi, dosyć częstymi objawami u osób z hipermobilnością są podwichnięcia lub nawet zwichnięcia stawów. Osoby z hipermobilnością są po prostu bardziej podatne na zwichnięcia stawów. Zwichnięcia mogą być wynikiem urazów, ale też mogą mieć miejsce podczas zwykłych aktywności fizycznych, na przykład podczas lekcji WF-u. Jakie stawy ulegają zwichnięciom? Najczęściej są to stawy łokciowe, barkowe, biodrowe, rzepkowo-udowe czy stawy palców. Typowe dla dzieci z nadmierną ruchomością stawów może być także płaskostopie, kolana koślawe oraz różne skrzywienia kręgosłupa – skoliozy, zwiększona lordoza w odcinku lędźwiowym czy zwiększona kifoza w odcinku piersiowym ( czyli garbienie się). Przeczytaj artykuł o najszczęstszych wadach postawy u dzieci: Kiedy występuje ból? Dolegliwości bólowe zazwyczaj mają charakter narastający, a do zaostrzenia bólu najczęściej dochodzi podczas nadmiernej aktywności fizycznej. Dziecko często może zgłaszać większy ból wieczorem oraz w nocy, który nawet może wybudzać ich ze snu. Hipermobilność stawów – jakie sporty? Osobiście uważam, że praktycznie wszelaka aktywność fizyczna dla dzieci jest w porządku, poza może niektórymi, małymi wyjątkami. Na pewno poleciłbym u dzieci z hipermobilnością stawową jazdę na rowerze (oczywiście w przypadku dobrze dopasowanego roweru do wzrostu), ponieważ pozwala wzmacniać wiele grup mięśniowych, a równocześnie odciąża stawy. Dobrym pomysłem, gdy pojawia się ból stawów będzie pływanie, głównie ze względu na znaczne odciążenie stawów w środowisku wodnym. Inną, dobrą opcją jest rosnąca popularność ścianki wspinaczkowej, która wzmacnia i rozwija całe ciało – tu pracują wszystkie mięśnie 😊. Czy czegoś nie polecam? Jest niewielka grupa sportów, którą raczej bym odradzał i jest to balet oraz gimnastyka akrobatyczna. Na pewno nie odradzałbym, ale stosowałbym pewną dozę ostrożności w przypadku tańca czy trenowania na szarfach. Musimy uważać na sporty, gdzie jest dużo rozciągania i wymagane są duże zakresy ruchu w stawach. Wtedy po prostu trzeba szybko reagować i w przypadku, kiedy pojawią się dolegliwości bólowe to nasze ciało samo podpowiada, gdy coś jest nie tak 😊. A tak, to wszystkie sporty są ok! Czy powinniśmy zabraniać dziecku „wyginać” stawy? Zwiększona ruchomość stawów u dzieci z hipermobilnością zwykle nie boli. Dlatego dzieci czy to z nudów czy po prostu podczas różnych aktywności mogą przeprostowywać łokcie, kolana, wyginać palce. Czy powinniśmy im tego zabrać? Może nie kategorycznie zabrać ale myślę, że powinniśmy zwracać uwagę. Na pewno nie pod rygorem jakiegoś stresu ganiać je za robienie tego, ale po prostu zwracajmy uwagę, żeby się pilnowało, zwłaszcza podczas wykonywania aktywności fizycznych – na przykład podczas jazdy na rowerze, gdy dziecko trzymając kierownice przeprostowuje łokcie. Kiedy udać się do fizjoterapeuty Do fizjoterapeuty na pewno należy udać się, kiedy dziecko zgłasza bóle stawowe – kolan, stóp, pleców. Ale zachęcam Was również, aby konsultować się z fizjoterapeutami w przypadku, jeśli zauważymy na przykład płaskostopie, któremu ze względu na rozluźnienie więzadeł stopy może towarzyszyć koślawość palucha (halux). Innymi powodami konsultacji są wady postawy takie jak: skoliozy, odstawanie łopatek, zwiększona lordoza odcinka lędźwiowego, czy „garbienie się”. Z tych względów warto udać się do fizjterapeutów jak ja to nazywam na „generalny przegląd”, aby fizjoterapeuta sprawdził, czy nie występują … Czytaj dalej Hipermobilność stawowa u dzieci